การรายงานตัว 90 วัน (90-Day Reporting) เป็นหน้าที่ตามกฎหมายของชาวต่างชาติที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในประเทศไทยเป็นการชั่วคราวและพำนักอยู่ต่อเนื่องเกิน 90 วัน โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อยืนยันที่พักอาศัยปัจจุบันต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (ตม.)
1. ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องและผู้ที่มีหน้าที่ต้องแจ้ง
- ฐานข้อกฎหมาย: อาศัยอำนาจตาม มาตรา 37(5) แห่ง พ.ร.บ. คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 กำหนดให้คนต่างด้าวซึ่งได้รับอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราว หากอยู่ในราชอาณาจักรเกิน 90 วัน ต้องแจ้งที่พักอาศัยต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ทุกๆ 90 วัน
- ผู้ที่ต้องรายงานตัว: ชาวต่างชาติที่ถือวีซ่าประเภทพำนักระยะยาว เช่น วีซ่าทำงาน/ธุรกิจ (Non-B), วีซ่าติดตาม/แต่งงาน/เกษียณอายุ (Non-O), วีซ่านักเรียน (Non-ED) หรือสิทธิพำนักระยะยาวอื่นๆ ที่อยู่ในไทยติดต่อกันเกิน 90 วัน
- ข้อยกเว้น: นักท่องเที่ยวที่เดินทางออกจากประเทศไทยก่อนครบกำหนด 90 วัน ไม่ต้องรายงานตัว และเมื่อเดินทางกลับเข้ามาใหม่ ระยะเวลา 90 วันจะเริ่มนับ 1 ใหม่ตั้งแต่วันที่เดินทางเข้าประเทศล่าสุด
2. ระยะเวลาในการยื่นแจ้ง (Window Period)
การนับกำหนดเวลา 90 วัน จะเริ่มนับตั้งแต่วันที่เดินทางเข้าประเทศไทยครั้งล่าสุด หรือวันยื่นรายงานตัวครั้งก่อนหน้า โดยสามารถยื่นแจ้งได้ตามช่วงเวลาดังนี้:
| ช่องทางการยื่น | ระยะเวลาที่อนุญาตให้ยื่นแจ้ง |
| ยื่นด้วยตนเอง / มอบอำนาจ | แจ้งได้ ล่วงหน้า 15 วัน หรือ หลังวันครบกำหนดไม่เกิน 7 วัน |
| ยื่นผ่านระบบออนไลน์ (TM.47 Online) | ยื่นได้ ล่วงหน้า 15 วัน ก่อนถึงวันครบกำหนด (ไม่แนะนำให้รอจนถึงวันสุดท้าย) |
| ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน | ควรส่งเอกสารล่วงหน้าอย่างน้อย 15 วัน ก่อนวันครบกำหนด |
3. ช่องทางการรายงานตัวและเอกสารที่ต้องใช้
4 ช่องทางการรายงานตัว:
- ยื่นด้วยตนเอง: ณ สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ที่พักอาศัย (เช่น ตม.1 ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ หรืออาคารจัตุรัสจามจุรี สำหรับกรุงเทพฯ)
- มอบหมายให้ผู้อื่นไปแจ้งแทน: พร้อมหนังสือมอบอำนาจและเอกสารครบถ้วน
- แจ้งผ่านระบบออนไลน์: ผ่านเว็บไซค์ทางการ ระบบแจ้งอยู่เกิน 90 วัน ตม.47 (เหมาะสำหรับการรายงานตัวครั้งถัดไป)
- ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน: จัดส่งเอกสารพร้อมซองจดหมายติดแสตมป์จ่าหน้าซองถึงตนเอง เพื่อให้เจ้าหน้าที่ส่งใบนัดครั้งถัดไปกลับคืนมา
เอกสารสำคัญที่ต้องเตรียม (กรณียื่นด้วยตนเอง/มอบอำนาจ):
- หนังสือเดินทาง (Passport) เล่มจริง
- แบบฟอร์ม ตม.47 กรอกข้อมูลครบถ้วนและลงลายมือชื่อ
- ใบรับแจ้งการอยู่เกิน 90 วัน ครั้งล่าสุด (ถ้ามี)
- สำเนาตราประทับเข้าเมืองล่าสุด / หน้าวีซ่าปัจจุบัน
- สำเนาการแจ้งที่พักอาศัย (TM.30) หากทาง ตม. พื้นที่ร้องขอ
4. บทลงโทษกรณีไม่รายงานตัวตามกำหนด
หากเลยกำหนดช่วงเวลาที่อนุญาต (เกิน 7 วันนับจากวันครบกำหนด) ชาวต่างชาติจะถูกเปรียบเทียบปรับตามกฎหมาย:
- กรณีมารายงานตัวด้วยตนเอง: ปรับ 2,000 บาท
- กรณีถูกจับกุม/ตรวจพบขณะไม่รายงานตัว: มีโทษปรับสูงสุดไม่เกิน 5,000 บาท และปรับเพิ่มอีกไม่เกิน วันละ 200 บาท จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
💡 สิ่งที่มักเข้าใจผิดเกี่ยวกับ 90 วัน
- TM.47 ไม่ใช่การต่อวีซ่า (Visa Extension): การรายงานตัว 90 วันเป็นเพียงการแจ้งยืนยันที่อยู่ ไม่ได้เพิ่มระยะเวลาอนุญาตให้อยู่ในประเทศ
- TM.47 ต่างจาก TM.30: TM.30 เป็นหน้าที่ของ “เจ้าบ้าน/ผู้ประกอบการที่พัก” ในการแจ้งเมื่อมีชาวต่างชาติเข้าพัก ส่วน TM.47 เป็นหน้าที่ของ “ตัวชาวต่างชาติเอง” เมื่อพักอยู่นานเกิน 90 วัน
- การเดินทางออกนอกประเทศ: หากเดินทางออกนอกประเทศไทย ใบนัดรายงานตัวเดิมจะยกเลิกทันที โดยเริ่มนับ 90 วันใหม่นับจากวันที่เดินทางกลับเข้าไทยครั้งล่าสุด